Postępowanie restrukturyzacyjne jest postępowaniem sądowym, którego celem jest uniknięcie ogłoszenia upadłości. Przepisy prawa restrukturyzacyjnego dają liczne narzędzia do osiągnięcia tego celu. Podstawowym z nich jest kompleksowa ochrona prawna zobowiązanego – w tym ochrona przeciwegzekucyjna oraz ochrona przed wypowiadaniem przedsiębiorcy kluczowych umów (np. kredytowej, leasingowej, najmu lub dzierżawy). Narzędzia te umożliwiają funkcjonowanie przedsiębiorcy w trakcie restrukturyzacji bez zagrożeń ze strony wierzycieli, co daje możliwość skupienia się na stronie dochodowej prowadzonej działalności. Kolejnym bardzo ważnym narzędziem jest sposób porozumiewania się dłużnika z wierzycielami. W celu osiągnięcia porozumienia – układu (plan spłaty zobowiązań) zwołuje się zgromadzenie wierzycieli. Dzięki temu rozwiązaniu przedsiębiorca nie musi dążyć do porozumienia z każdym wierzycielem z osobna, lecz tylko z większością, co daje wyższe prawdopodobieństwo uzyskania korzystnego planu spłaty długów. Wprowadzenie układu umożliwia firmie/przedsiębiorcy uzyskanie licznych udogodnień, w tym redukcji dodatkowych kosztów (egzekucyjnych, sądowych), redukcji/umorzenia odsetek, wydłużenia okresu spłaty czy nawet redukcję kwoty należności głównej/kapitału. Właściwie przeprowadzona restrukturyzacja jest nie tylko korzystna dla dłużnika, ale także dla wierzyciela, który uzyskuje realne szanse na odzyskanie swoich należności.
Brak podjęcia działań naprawczych – przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego oznacza upadłość dla zobowiązanego oraz niższy stopień zaspokojenia wierzycieli.
Wyróżniamy 4 typy postępowań restrukturyzacyjnych:
- Postępowanie o zatwierdzeniu układu
- Przyspieszone postępowanie układowe
- Postępowanie układowe
- Postępowanie sanacyjne
Dobór właściwego typu postępowania zależy od sytuacji faktycznej i prawnej zobowiązanego oraz metod przyjętych przez doradcę restrukturyzacyjnego.
Kluczowym element skutecznego przeprowadzenia postępowania restrukturyzacyjnego jest czas. Im dłużej zobowiązany zwleka ze złożeniem wniosku restrukturyzacyjnego, tym trudniej jest przekonać wierzycieli, żeby zagłosować za układem, skoro do tej pory zobowiązany unikał spłaty zadłużenia. Dlatego jeśli pojawiają się kłopoty finansowe, warto podjąć wewnętrzne działania restrukturyzacyjne. Jeżeli takie działania nie przynoszą pożądanych efektów, warto jak najszybciej podjąć działania restrukturyzacyjne w ramach jednej z ww. opisanych procedur. Jak zgodnie podkreślają praktycy prawa restrukturyzacyjnego, im szybciej zobowiązany wystąpi o przeprowadzenie restrukturyzacji, tym szanse powodzenia są większe.